Dự thảo Luật Đặc khu gây lo ngại vì trao quyền cho tòa án nước ngoài giải quyết tranh chấp trong đặc khu

Dự thảo Luật Đặc khu hiện đang trong thời gian chờ quốc hội phê duyệt và thông qua. Tuy nhiên một số điều khoản đang gây lo ngại vì liên quan đến việc trao quyền tài phán cho tòa án nước ngoài.

Khu vực cảng Cái Rồng, Vân Đồn, Quảng Ninh, nơi đây sẽ có các dự án khu đô thị thông minh, hiện đại xây dựng sát bên bờ cảng, nhìn ra biển

Đặc khu hiện là một vấn đề gây nhiều tranh cãi từ cả phía Đại biểu Quốc Hội và cả người dân. Nhiều ý kiến cho rằng thời hạn giao đất cho nhà đầu tư tới 99 năm (thay vì tối đa là 70 năm theo quy định hiện hành) là quá dài, có thể ảnh hưởng tới chủ quyền khi chúng ta ở gần nước láng giềng Trung Quốc. Sau khi Bộ trưởng Kế Hoạch Nguyễn Chí Dũng lên tiếng rằng các quốc gia đều bình đẳng và không chỉ có mỗi Trung Quốc mà mở rộng cho tất cả các nhà đầu tư thì ý kiến trên có giảm bớt. Tuy nhiên một lần nữa dư luận lại "dậy sóng" về các điều khoản trong dự thảo Luật Đặc khu.

Khoản 3 Điều 7 dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc (gọi tắt Luật Đặc khu) quy định:

"Ngoài các cơ quan, tổ chức quy định tại khoản 2 Điều này, tranh chấp giữa các nhà đầu tư liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh tại đặc khu, trong đó có ít nhất một bên là nhà đầu tư nước ngoài còn có thể được giải quyết tại Tòa án nước ngoài, trừ tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Tòa án Việt Nam theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự".

Điều khoản trên khiến cho người dân và nhiều chuyên gia lo ngại rằng phía Việt Nam có thể bị thiệt thòi nếu cho phép tòa án nước ngoài được xét xử các vấn đề về đất đai, thương mại trong lãnh thổ Việt Nam. 

Có hay không việc "Tòa án nước ngoài" được mặc nhiên xét xử?

Theo ý kiến từ phía chuyên gia - Trong tư pháp quốc tế, Tòa án nước ngoài cũng được lựa chọn để xét xử một tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài nếu điều này được quy định trong điều ước quốc tế hoặc do các bên lựa chọn.

Thẩm quyền xét xử của tòa án quốc gia tuy thể hiện chủ quyền quốc gia nhưng trong quan hệ kinh doanh, thương mại với xu thế hội nhập thì việc giải quyết tranh chấp bởi một tòa án nước ngoài không phải là quá hiếm hoi. Thông thường tòa án của một quốc gia khác có thể phân xử vụ việc nếu các bên có yếu tố nước ngoài chấp nhận bằng hợp đồng, hiệp định. 

 

Tuy nhiên theo ý kiến của chuyên gia thì dự thảo khoản 2 điều Luật này cũng khác với quy định của khoản 3 Điều 14 Luật Đầu tư 2014

"3. Tranh chấp giữa các nhà đầu tư trong đó có ít nhất một bên là nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế quy định tại khoản 1 Điều 23 của Luật này được giải quyết thông qua một trong những cơ quan, tổ chức sau đây:

a) Tòa án Việt Nam;

b) Trọng tài Việt Nam;

c) Trọng tài nước ngoài;

d) Trọng tài quốc tế;

đ) Trọng tài do các bên tranh chấp thỏa thuận thành lập."

Cho nên đối với dự luật này, trong các cơ quan giải quyết tranh chấp, tòa án và trọng tài Việt Nam nên được đề cập đầu tiên. Quy định tại Điều 7 dự thảo Luật Đặc khu được đánh giá không có gì đáng ngại bởi từ lâu các quan hệ thương mại quốc tế đều do hai bên lựa chọn cơ quan tài phán. Việc này được thỏa thuận trong hợp đồng giữa hai bên. Nếu thống nhất việc chọn một tòa án nước ngoài thì các bên đưa nhau ra tòa nước ngoài xử chứ không phải tòa án nước ngoài xử trong lãnh thổ Việt Nam.

Thegioiluat.

BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC