MỘT SỐ RỦI RO PHÁP LÝ TỪ VỐN ĐIỀU LỆ

Vốn Điều lệ là gì? Một vốn đầu tư cho doanh nghiệp hay là cơ sở để phân chia lợi nhuận đối với các thành viên hay một sự cam kết về trách nhiệm giữa các thành viên. Nếu bạn còn mập mờ về vốn điều lệ thì bài viết này sẽ giúp bạn mở mang thêm kiến thức về vấn đề này

Nhân nói chuyện về vốn điều lệ, tôi lại nhớ đến lần trò chuyện cách đây vài năm với một vị doanh nhân kinh doanh trong lĩnh vực vật liệu xây dựng. Ông ấy chia sẻ với tôi lần đầu tư thất bại liên quan đến cách hiểu “ngờ ngệch” về vốn điều lệ trong doanh nghiệp. Ông nói. “Hồi ấy tôi nghĩ vốn điều lệ của công ty là một khái niệm đáng tôn trọng, tin cậy và trung thực. Chứng nhận vốn góp giá trị như cái cái sổ tiết kiệm ngân hàng vậy. Anh biết không, tôi đã từng chi 300 triệu cho một ông bạn để mua lại công ty mà tôi tin là có giá trị vì trong giấy đăng ký kinh doanh nó có vốn điều lệ lên đến 1 tỷ đồng. Tôi không ngờ công ty ấy vô nghĩa đến mức chỉ một thời gian sau tôi lại phải chi thêm cả chục triệu đồng để “ cầu xin” nó  giải thể . khoản “lợi nhuận” duy nhất tôi nhận được từ thương vụ ấy là sự “ giác ngộ” về ý nghĩa của một khái niệm”.

Cách đây vài tháng, tôi nhận lời tư vấn cho một dự án đầu tư nước ngoài. Khi tôi nhắc đến vấn đề vốn điều lệ trong doanh nghiệp. Cách thức, hình thức để thực hiện chúng theo quy định pháp luật Việt Nam thì nhà đầu tư “ồ” lên và nói ngay “ pháp luật các Ông có vẻ rất “thoải mái” về vốn góp.   

Tôi không ngờ cái công ấy vô nghĩa đến mức chỉ một thời gian sau tôi lại phải chi thêm cả chục triệu đồng để “ cầu xin” nó  giải thể . khoản “lợi nhuận” duy nhất tôi nhận được từ  thương vụ ấy là sự “ giác ngộ” về ý nghĩa của một khái niệm.”.

____ Thegioiluat____

 







Từ câu chuyện trên có thể thấy vốn điều lệ tưởng chừng là vấn đề đơn giản nhưng đôi khi lại gây rắc rối vì cách hiểu của bạn quá giản đơn . Có bao giờ bạn thấy “choáng” khi nhìn thấy một số công ty có số vốn điều lệ “khủng” lên đến hàng chục tỷ, trăm tỷ….nhưng “Ông chủ” của nó thì “giản dị” đến mức phải xếp hàng cả giờ chỉ để được mua suất cơm từ thiện. Có người là chủ sở hữu hàng loạt công ty với số vốn trong giấy đăng ký lên đến hàng tỷ đồng nhưng công việc của họ hàng ngày là rong ruổi trên đường để phục vụ các “tín đồ” Grab hay Uber với số tiền công khiêm tốn.

Tuy nhiên, điều đó không có gì là “bất thường” nếu bạn thực sự hiểu VỐN ĐIỀU LỆ như phân tích dưới đây.

Vốn điều lệ là vốn cam kết ? Vốn điều lệ là số vốn do các thành viên, cổ đông góp hoặc cam kết góp trong một thời hạn nhất định và được ghi vào Điều lệ công ty. Luật không yêu cầu phải góp ngay từ thời điểm thành lập mà có thể cam kết góp trong vòng 90 ngày, hết hạn cam kết mà không thực hiện góp vốn thì mất tư cách thành viên công ty.  Tuy nhiên nếu chủ doanh nghiệp xem cam kết  ấy chỉ là lời hứa “hư vô” thì chế tài do luật định cũng không làm họ “nao núng”. Bởi lẽ, chẳng cá nhân/tổ chức nào đứng ra kiểm tra cam kết góp vốn của họ có được thực hiện hay không ngoài các thành viên công ty (và tòa án nếu có tranh chấp). Giả sử các thành viên/cổ đông đều hô hào rằng tất cả chúng ta đã hoàn thành nghĩa vụ góp vốn thì có lẽ chỉ có “thượng đế” mới biết sự “thành tâm” của họ.

Vốn điều lệ không có tối đa, tối thiểu và có thể đóng góp bằng nhiều loại tài sản. Nhà đầu tư tùy từng điều kiện kinh doanh mà đăng ký vốn, luật không cấm đoán bạn đăng ký tối đa vài trăm tỷ hay tối thiểu vài triệu đồng. Đăng ký bao nhiêu là quyền của nhà đầu tư. Các hình thức góp vốn cũng rất đa dạng, phổ biến nhất là bằng tiền, giấy tờ có giá, thậm chí cả những tài sản chẳng có mấy giá trị nhưng họ “hô biến” nó thành “vô giá”. Cho nên mới có chuyện một doanh nhân định giá cái website của họ vài chục tỷ đồng trong khi họ chỉ bỏ ra hơn triệu đồng để xây dựng. Thậm chí có “ông chủ” khi được hỏi về sự tồn tại vốn điều lệ, thì ông ấy chỉ vài bộ bàn ghế thuộc sở hữu công ty mà ông ấy tự hào khoe là hàng “cổ” và giá trị “tầm cỡ” đã được cấp chứng nhận góp vốn. Rất hài hước, nhưng pháp luật không cấm đoán những hành vi để tạo “hương liệu” xây dựng những câu chuyện như vậy.

Vốn điều lệ và vốn pháp định có sự khác nhau. Theo pháp luật hiện hành, cụ thể là theo Luật doanh nghiệp 2014 đã bỏ việc xác định vốn pháp định với mục đích hiện thực hóa quyền tự do kinh doanh tất cả các ngành nghề mà pháp luật không cấm theo quy định tại Hiến pháp 2013. Tuy nhiên, đối với từng ngành nghề cụ thể vẫn quy định rõ về vốn pháp định để thành lập doanh nghiệp. Vốn pháp định được hiểu là vốn tối thiểu phải có để được cấp phép kinh doanh một số ngành nghề có yêu cầu vốn. Và trong trường hợp này ngoài việc đăng ký vốn thì nhà đầu tư còn phải chứng minh sự tồn tại của nguồn vốn này, xét về góc độ nào đó thì vốn pháp định vẫn “uy tín” hơn là vốn điều lệ. Tuy nhiên có nhiều ngành nghề yêu cầu vốn pháp định, nhưng nhà đầu tư cũng không cần chứng minh vẫn được cấp phép hoạt động như kinh doanh dịch vụ bất động sản, kinh doanh dịch vụ bảo vệ...

Qua những phân tích tổng quát trên, nhà đầu tư có thể hiểu được đôi nét về vốn điều lệ để có cách nhìn đúng đắn về nó, nhằm tránh những rủi ro khi “tham chiến” trên thương trường.

Thegioiluat.vn

BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC