Cản trở quyền thăm nom con sau ly hôn: mức phạt, cách xử lý

Cản trở quyền thăm nom con sau ly hôn là hành vi vi phạm pháp luật. Khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con và không ai được cản trở. Người có hành vi ngăn cản việc thăm nom giữa cha, mẹ và con có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng theo Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP; ngoài ra, bên bị cản trở có thể yêu cầu cơ quan thi hành án can thiệp hoặc yêu cầu Tòa án xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có căn cứ.

Bài viết giải thích quyền thăm nom, các hành vi bị coi là cản trở và từng bước xử lý để bảo vệ quan hệ với con.

Cản trở quyền thăm nom con: quyền thăm nom theo pháp luật

Nội dung quyền

Khi nào bị hạn chế quyền thăm nom

Nếu cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của người đó. Chỉ Tòa án mới có quyền hạn chế; một bên tự ý cấm đoán là cản trở quyền thăm nom con.

Hành vi nào là cản trở quyền thăm nom con

Các hành vi cản trở quyền thăm nom con thường gặp

• Không cho gặp con, khóa cửa, đưa con đi nơi khác vào thời gian đã thỏa thuận.
• Đổi số điện thoại, chặn liên lạc, không cho con nói chuyện với bố hoặc mẹ.
• Đưa con chuyển nhà, chuyển trường mà không thông báo, cố tình che giấu nơi ở.
• Nói xấu, đe dọa, gây áp lực khiến con sợ gặp cha hoặc mẹ.
• Đặt điều kiện trái pháp luật như phải trả thêm tiền mới được gặp con.
• Ông bà, người thân bên nuôi con ngăn cản không cho người kia đến thăm.

Không phải hành vi cản trở

Mức phạt khi cản trở quyền thăm nom con

Theo Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình, hành vi ngăn cản việc thăm nom giữa cha, mẹ và con bị phạt tiền từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng, trừ trường hợp cha, mẹ bị hạn chế quyền thăm nom theo quyết định của Tòa án.

Cách xử lý khi bị cản trở quyền thăm nom con

Bước 1: Thương lượng, hòa giải

Trao đổi trực tiếp hoặc qua người thân có uy tín, đề xuất lịch thăm cụ thể. Có thể nhờ tổ hòa giải ở cơ sở hoặc Hội Liên hiệp Phụ nữ hỗ trợ. Nên trao đổi bằng tin nhắn để lưu lại bằng chứng.

Bước 2: Thu thập chứng cứ cản trở quyền thăm nom con

• Tin nhắn, email, ghi âm thể hiện việc từ chối, ngăn cản.
• Video, hình ảnh tại thời điểm bị ngăn cản.
• Lời khai của người làm chứng (hàng xóm, người thân).
• Bản án, quyết định ly hôn ghi nội dung về thăm nom (nếu có).

Bước 3: Báo chính quyền địa phương

Gửi đơn trình báo đến Công an cấp xã hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người cản trở cư trú để được xác minh, xử phạt vi phạm hành chính.

Bước 4: Yêu cầu thi hành án

Nếu bản án, quyết định ly hôn có nội dung về quyền thăm nom, bên bị cản trở có thể gửi đơn yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự tổ chức thi hành. Cơ quan thi hành án có thể vận động, áp dụng biện pháp cưỡng chế, xử phạt người không chấp hành.

Bước 5: Yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con

Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, có thể yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con khi người đang nuôi không còn đủ điều kiện trông nom, chăm sóc, giáo dục con. Việc liên tục cản trở quyền thăm nom con, gây ảnh hưởng tâm lý của con là một tình tiết Tòa án có thể xem xét. Con từ đủ 07 tuổi trở lên sẽ được hỏi ý kiến.

Ví dụ một vụ cản trở quyền thăm nom con

Anh Thắng và chị Ngân (giả định) ly hôn năm 2024, Tòa giao con trai 5 tuổi cho chị Ngân nuôi, anh Thắng cấp dưỡng và được thăm con vào cuối tuần. Từ đầu năm 2026, chị Ngân nhiều lần không cho anh gặp con, chặn số điện thoại. Anh Thắng lưu lại tin nhắn từ chối, nhờ hàng xóm làm chứng, rồi gửi đơn đến Công an phường. Sau khi xác minh, chị Ngân bị phạt 5.000.000 đồng. Anh Thắng tiếp tục gửi đơn yêu cầu thi hành án về quyền thăm nom; cơ quan thi hành án mời hai bên làm việc và lập lịch thăm cụ thể. Nếu tình trạng tiếp diễn, anh có thể yêu cầu Tòa xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con. Để theo dõi các quy định mới, hãy ghé website Thế Giới Luật.

Bài học

Xử lý cản trở quyền thăm nom con nên đi từ mềm đến cứng, luôn đặt lợi ích của con lên trên. Lưu giữ chứng cứ đầy đủ giúp các cơ quan xử lý nhanh và đúng.

Các nội dung liên quan như thủ tục ly hôn đơn phương và ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì cũng được nhiều người đọc quan tâm.

Lưu ý khi bị cản trở quyền thăm nom con

• Tiếp tục cấp dưỡng đầy đủ, đúng hạn; không lấy việc bị cản trở làm lý do ngừng cấp dưỡng.
• Thăm con đúng giờ, giữ thái độ bình tĩnh, tránh tranh cãi trước mặt con.
• Ghi rõ lịch thăm, đón con trong thỏa thuận ly hôn hoặc đề nghị Tòa ghi vào bản án.
• Nếu con có dấu hiệu bị tác động tâm lý, nên nhờ chuyên gia tâm lý trẻ em hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp

Cản trở quyền thăm nom con bị phạt bao nhiêu?

Phạt tiền từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng theo Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, trừ trường hợp người thăm nom đã bị Tòa án hạn chế quyền.

Không cấp dưỡng thì có bị cấm thăm con không?

Không. Việc không cấp dưỡng là vi phạm riêng, có thể bị yêu cầu thi hành án, xử phạt; nhưng người nuôi con không được tự ý cấm thăm. Muốn hạn chế quyền thăm nom phải yêu cầu Tòa án.

Ông bà nội có bị phạt khi cản trở quyền thăm nom con của mẹ không?

Có thể. Quy định cấm mọi người cản trở việc thăm nom giữa cha, mẹ và con, không chỉ người trực tiếp nuôi con.

Bao lâu được thăm con một lần?

Pháp luật không quy định cụ thể; do hai bên thỏa thuận hoặc Tòa án quyết định. Nên ghi rõ tần suất, thời gian, địa điểm để tránh tranh chấp.

Kết luận

Cản trở quyền thăm nom con sau ly hôn vi phạm Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và có thể bị phạt 5 – 10 triệu đồng theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Người bị cản trở nên thương lượng trước, thu thập chứng cứ, trình báo chính quyền, yêu cầu thi hành án và khi cần thì đề nghị Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con. Trong mọi trường hợp, hãy đặt lợi ích và tâm lý của con lên hàng đầu, và tham khảo luật sư khi tranh chấp phức tạp.