Hộ chiếu gắn chip: khác gì hộ chiếu thường, hồ sơ và lệ phí

Hộ chiếu gắn chip là hộ chiếu phổ thông có gắn chíp điện tử lưu trữ thông tin nhân thân, ảnh khuôn mặt và vân tay của người được cấp, được Bộ Công an cấp từ năm 2023 theo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2023). Hộ chiếu gắn chip và hộ chiếu không gắn chip có giá trị pháp lý như nhau; điểm khác là loại có chip giúp kiểm soát xuất nhập cảnh nhanh hơn qua cổng tự động và khó làm giả hơn.

Bài viết so sánh hai loại hộ chiếu, hướng dẫn hồ sơ, nơi làm, lệ phí và thời hạn để bạn chọn loại phù hợp.

Hộ chiếu gắn chip là gì

Đặc điểm nhận biết

• Bìa hộ chiếu có biểu tượng chip điện tử (hình chữ nhật có vòng tròn ở giữa).
• Bên trong có trang dữ liệu polycarbonate hoặc trang gắn chip lưu thông tin sinh trắc học.
• Thông tin trên chip được mã hóa, chỉ đọc được bằng thiết bị chuyên dụng của cơ quan kiểm soát xuất nhập cảnh.

Thông tin lưu trong chip

Hộ chiếu gắn chip khác gì hộ chiếu thường

Một số quốc gia ưu tiên hoặc yêu cầu hộ chiếu điện tử khi xét miễn thị thực, cấp thị thực điện tử. Nếu thường xuyên đi nước ngoài, hộ chiếu gắn chip là lựa chọn nên cân nhắc.

Đọc thêm căn cước công dân gắn chip hoặc hộ chiếu nếu bạn cần thông tin chi tiết hơn.

Ai được cấp hộ chiếu gắn chip

Mọi công dân Việt Nam đủ điều kiện cấp hộ chiếu phổ thông đều có thể đề nghị cấp hộ chiếu gắn chip, trừ trường hợp chưa được xuất cảnh theo quy định (bị cấm xuất cảnh, tạm hoãn xuất cảnh). Trẻ em dưới 14 tuổi được cấp hộ chiếu theo đề nghị của cha, mẹ hoặc người giám hộ; với trẻ em, việc thu nhận vân tay có thể không áp dụng tùy độ tuổi.

Hồ sơ làm hộ chiếu gắn chip

Hồ sơ cơ bản

• Tờ khai đề nghị cấp hộ chiếu phổ thông (mẫu TK01, hoặc khai trực tuyến).
• Ảnh chân dung theo quy định (chụp trực tiếp tại cơ quan cấp hoặc tải ảnh khi làm online).
• Thẻ căn cước để xuất trình, đối chiếu.
• Hộ chiếu cũ (nếu đề nghị cấp lại khi hộ chiếu cũ còn hạn hoặc hết hạn).

Trẻ em dưới 14 tuổi

• Tờ khai do cha, mẹ hoặc người giám hộ khai và ký.
• Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy tờ chứng minh người giám hộ (nếu thông tin chưa có trên cơ sở dữ liệu).
• Cha, mẹ hoặc người giám hộ đi cùng khi nộp hồ sơ trực tiếp.

Nơi làm và thời gian giải quyết

Thời hạn giải quyết thường không quá 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ tại Công an cấp tỉnh; một số trường hợp đặc biệt có thể ngắn hơn theo quy định. Người dân nên tra cứu tiến độ trên cổng dịch vụ công. Các chủ đề pháp luật liên quan được tổng hợp đầy đủ trên thegioiluat.vn.

Lệ phí làm hộ chiếu gắn chip

Lệ phí cấp hộ chiếu phổ thông thực hiện theo biểu phí của Bộ Tài chính, mức cấp mới hiện khoảng 200.000 đồng/lần; cấp lại do bị hỏng, bị mất có mức thu cao hơn. Lệ phí như nhau với hộ chiếu có và không có chip. Khi nộp trực tuyến, người dân thanh toán qua cổng dịch vụ công và trả thêm phí chuyển phát nếu nhận qua bưu chính. Mức phí có thể được điều chỉnh, nên kiểm tra trước khi nộp.

Ví dụ làm hộ chiếu gắn chip online

Chị Thu (giả định) cần hộ chiếu để đi du lịch Hàn Quốc. Chị đăng nhập VNeID, chọn thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông, đánh dấu loại có gắn chip, tải ảnh chân dung nền trắng, kiểm tra thông tin tự điền từ cơ sở dữ liệu dân cư. Chị thanh toán lệ phí và phí chuyển phát, chọn nhận tại nhà. Khoảng một tuần sau, chị nhận hộ chiếu gắn chip qua bưu điện. Khi xuất cảnh tại sân bay, chị dùng cổng kiểm soát tự động, chỉ mất vài phút.

Khi nào nên đến trực tiếp

Nếu ảnh tải lên không đạt chuẩn, cần thu nhận vân tay lần đầu hoặc hồ sơ phức tạp (thay đổi thông tin, trẻ em có cha mẹ ở xa), cơ quan có thể yêu cầu đến trực tiếp để bổ sung.

Lưu ý khi dùng hộ chiếu gắn chip

• Không bẻ cong, đục lỗ, để gần nguồn từ tính mạnh vì có thể làm hỏng chip.
• Kiểm tra hạn hộ chiếu: nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn ít nhất 06 tháng khi nhập cảnh.
• Khi mất hộ chiếu, khai báo ngay tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc cơ quan công an gần nhất (ở nước ngoài là cơ quan đại diện Việt Nam).
• Hộ chiếu cũ không gắn chip còn hạn vẫn dùng bình thường, không bắt buộc đổi.

Cách dùng cổng kiểm soát tự động với hộ chiếu gắn chip

Tại các sân bay quốc tế lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, cổng kiểm soát tự động (autogate) giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục. Quy trình thường gồm:

1. Đặt trang thông tin của hộ chiếu lên đầu đọc để hệ thống đọc dữ liệu trên chip.
2. Bước vào cửa, nhìn thẳng vào camera để hệ thống so khớp khuôn mặt với ảnh lưu trong chip.
3. Đặt ngón tay lên thiết bị đọc vân tay (nếu được yêu cầu).
4. Cửa mở khi thông tin khớp; nếu không khớp, hành khách được hướng dẫn sang quầy kiểm soát thủ công.

Một số trường hợp không dùng được autogate như trẻ em dưới độ tuổi quy định, người có thay đổi lớn về diện mạo hoặc người thuộc diện kiểm tra riêng.

Chuẩn bị ảnh chân dung đạt chuẩn

Ảnh là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ trực tuyến bị trả lại. Ảnh cần nền trắng, mặt nhìn thẳng, đầu để trần, không đeo kính màu, rõ nét, không chỉnh sửa. Nên chụp tại tiệm ảnh hoặc chụp trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để bảo đảm đúng tiêu chuẩn.

Câu hỏi thường gặp

Hộ chiếu gắn chip có bắt buộc không?

Không. Người dân được lựa chọn hộ chiếu có gắn chip hoặc không gắn chip; hai loại có giá trị như nhau.

Hộ chiếu gắn chip có được miễn thị thực nhiều nước hơn không?

Việc miễn thị thực phụ thuộc thỏa thuận giữa Việt Nam và từng nước, không phụ thuộc hộ chiếu có chip. Tuy nhiên, hộ chiếu điện tử thuận lợi hơn khi xin thị thực điện tử ở một số quốc gia.

Hộ chiếu gắn chip dùng được bao lâu?

10 năm với người từ đủ 14 tuổi, 05 năm với người dưới 14 tuổi, không được gia hạn.

Đang có hộ chiếu cũ còn hạn có đổi sang hộ chiếu gắn chip được không?

Được, bằng thủ tục cấp lại theo đề nghị. Hộ chiếu cũ sẽ bị hủy giá trị khi được cấp hộ chiếu mới.

Kết luận

Hộ chiếu gắn chip là hộ chiếu phổ thông tích hợp chip lưu thông tin sinh trắc học, có giá trị như hộ chiếu thường nhưng thuận lợi hơn khi qua cổng kiểm soát tự động và an toàn hơn trước nguy cơ làm giả. Hồ sơ đơn giản, có thể làm trực tuyến qua VNeID hoặc cổng dịch vụ công, lệ phí ngang hộ chiếu không chip. Người thường xuyên đi nước ngoài nên chọn loại có chip; người đang có hộ chiếu còn hạn có thể dùng đến khi hết hạn rồi mới đổi.