Cách tính lương ngày lễ tết: công thức, tỷ lệ và ví dụ

Cách tính lương ngày lễ tết là chuyện gần như năm nào cũng có người thắc mắc, thường là sau khi nhận bảng lương tháng có ca trực dịp 30/4 hoặc mấy ngày Tết. Con số trong bảng lương hiếm khi giống con số người lao động tự nhẩm trong đầu. Lý do phần lớn không phải công ty tính sai, mà vì cách nhẩm quen tay đã bỏ qua hai thứ: phần lương ngày lễ vốn đã nằm trong lương tháng, và phần cộng thêm cho giờ làm ban đêm. Bài này đi thẳng vào công thức, tỷ lệ phần trăm và một ví dụ tính từng bước để bạn tự đối chiếu.

Cách tính lương ngày lễ tết dựa trên căn cứ nào

Toàn bộ phần tỷ lệ phần trăm mà bạn sẽ thấy dưới đây xuất phát từ Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, quy định về tiền lương làm thêm giờ và làm việc vào ban đêm. Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể hơn: Điều 55 về tiền lương làm thêm giờ, Điều 56 về tiền lương làm việc vào ban đêm, Điều 57 về trường hợp làm thêm giờ vào ban đêm.

Ba điều khoản này ghép lại mới ra được con số đầy đủ. Đây cũng là chỗ nhiều người đọc thiếu, dẫn tới tranh luận với phòng nhân sự mà không có cơ sở.

Ngày nào được tính là ngày lễ, tết

Danh mục ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương nằm ở Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, gồm Tết Dương lịch, Tết Âm lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương, ngày Chiến thắng 30/4, Quốc tế lao động 1/5 và Quốc khánh. Tổng cộng là 11 ngày cho lao động Việt Nam.

Điểm cần phân biệt ngay: ngày nghỉ lễ khác ngày nghỉ hằng tuần theo Điều 111, và cũng khác ngày nghỉ phép năm. Ba loại ngày này có tỷ lệ lương làm thêm hoàn toàn khác nhau.

Điều kiện được hưởng mức lương cao hơn ngày thường

Trước khi bàn tới cách tính lương ngày lễ tết, phải xác định bạn thuộc nhóm nào. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động và nghỉ đúng ngày lễ thì vẫn hưởng nguyên lương của ngày đó, không phải làm gì cả.

Chỉ khi bạn thực tế đi làm vào ngày lễ thì mới phát sinh phần lương làm thêm giờ. Và việc làm thêm này phải có sự đồng ý của người lao động, trừ một số trường hợp đặc biệt mà luật cho phép huy động.

Nhóm hưởng lương theo sản phẩm hoặc lương khoán vẫn áp cùng tỷ lệ phần trăm, chỉ khác ở chỗ đơn giá tiền lương dùng làm gốc được xác định theo đơn giá sản phẩm chứ không theo giờ.

Công thức trong cách tính lương ngày lễ tết

Công thức gốc rất gọn: tiền lương làm thêm bằng đơn giá tiền lương giờ nhân với tỷ lệ phần trăm tương ứng, rồi nhân với số giờ làm thêm thực tế. Cái khó nằm ở hai biến số phía sau nó.

Xác định đơn giá tiền lương giờ

Theo hướng dẫn tại Điều 55 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, tiền lương giờ thực trả của một ngày làm việc bình thường được lấy từ lương tháng chia cho số ngày làm việc bình thường trong tháng, rồi chia tiếp cho số giờ làm việc bình thường trong ngày.

Số ngày làm việc trong tháng do doanh nghiệp xác định, thường ghi trong thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động.

Lưu ý phần tiền không được đưa vào gốc tính: tiền ăn, phụ cấp đi lại, tiền thưởng theo kết quả kinh doanh và các khoản làm thêm giờ của kỳ trước đều bị loại ra.

Tỷ lệ áp cho ban ngày và ban đêm

Làm việc vào ngày lễ, tết trong giờ ban ngày được trả ít nhất 300% đơn giá tiền lương giờ của ngày làm việc bình thường. Con số 300% này chưa bao gồm tiền lương ngày lễ mà người hưởng lương tháng vốn đã được trả.

Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau, theo Điều 106 Bộ luật Lao động 2019. Làm thêm giờ vào ban đêm của ngày lễ được cộng thêm 30%, cộng thêm tiếp 20% tính trên tiền lương của công việc làm vào ban ngày của ngày lễ đó.

Ghép lại thành 390%. Đây là tỷ lệ mà tôi thấy bảng lương hay bị tính hụt nhất, đặc biệt ở các ca trực gác đêm giao thừa.

Bảng tra nhanh cho cách tính lương ngày lễ tết

Cột giữa là phần tiền lương làm thêm giờ thuần. Cột phải cộng thêm 100% tiền lương ngày lễ mà người hưởng lương tháng đã được trả sẵn, nên chỉ áp cho hai dòng cuối.

Con số trong bảng là mức sàn của cách tính lương ngày lễ tết. Doanh nghiệp được trả cao hơn nếu thang lương nội bộ có quy định thuận lợi hơn, và thực tế nhiều nơi trả 400% cho ca ngày Tết.

Ví dụ cách tính lương ngày lễ tết bằng số cụ thể

Giả định: lương tháng theo hợp đồng là 9.360.000 đồng, công ty xác định 26 ngày làm việc bình thường trong tháng, mỗi ngày 8 giờ. Người lao động đi làm ngày 1/5, làm 8 giờ ban ngày và trực thêm 2 giờ từ 22 giờ đến 24 giờ.

Bước 1 và 2: tìm đơn giá giờ

Lương ngày bằng 9.360.000 chia 26, ra 360.000 đồng. Lương giờ bằng 360.000 chia 8, ra 45.000 đồng.

Đây là gốc để nhân cho mọi tỷ lệ phía sau. Nhầm ở bước này thì cách tính lương ngày lễ tết sai theo từ đầu đến cuối.

Bước 3: tính phần ban ngày

Tiền làm thêm 8 giờ ban ngày: 45.000 nhân 300% nhân 8 giờ, bằng 1.080.000 đồng.

Vì người này hưởng lương tháng, tiền lương của ngày 1/5 là 360.000 đồng đã nằm trong lương tháng và vẫn được giữ nguyên. Cộng lại, riêng phần ban ngày là 1.440.000 đồng, đúng bằng 400% lương một ngày bình thường.

Bước 4: tính phần ban đêm và tổng

Tiền làm thêm 2 giờ ban đêm: 45.000 nhân 390% nhân 2 giờ, bằng 351.000 đồng.

Vậy một ngày lễ làm 10 giờ mang về 1.791.000 đồng, gấp gần 5 lần lương một ngày thường. Số thực nhận có thể thấp hơn, vì phần thu nhập này vẫn nằm trong diện tính thuế thu nhập cá nhân.

Khi ngày lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần

Đây là tình huống mà cách tính lương ngày lễ tết dễ bị hiểu sai theo hướng có lợi cho mình rồi thất vọng khi nhận lương.

Nguyên tắc nghỉ bù

Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 quy định nếu ngày nghỉ lễ, tết trùng ngày nghỉ hằng tuần thì người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Quyền lợi ở đây là được nghỉ thêm một ngày, không phải được nhân đôi tỷ lệ lương.

Nếu bạn đi làm đúng ngày lễ trùng chủ nhật, ngày đó vẫn áp tỷ lệ của ngày lễ là 300% hoặc 390%, không phải 300% cộng 200%.

Ngày nghỉ bù sau đó là ngày nghỉ có hưởng lương. Đi làm vào ngày nghỉ bù thì áp tỷ lệ của ngày nghỉ hằng tuần, tức ít nhất 200%.

Vì sao tỷ lệ không cộng dồn

Bản chất các tỷ lệ 150%, 200%, 300% là ba mức khác nhau cho ba loại ngày, không phải ba khoản phụ cấp xếp chồng lên nhau. Luật lấy mức cao nhất áp cho ngày đó.

Một ngày chỉ mang một tính chất pháp lý. Đã là ngày lễ thì không đồng thời tính thêm tỷ lệ của ngày nghỉ hằng tuần cho cùng số giờ đó.

Sai lầm thường gặp khi tự tính lương ngày lễ

Lấy sai số chia khi tìm đơn giá giờ

Nhiều người chia lương tháng cho 30 ngày rồi chia 24 giờ, hoặc lấy tổng thu nhập gồm cả phụ cấp ăn trưa làm gốc. Cả hai cách đều lệch, một cách làm thấp đi và một cách làm cao lên.

Số chia đúng là số ngày làm việc bình thường mà công ty đã xác định, thường là 24 hoặc 26 ngày. Bạn có quyền yêu cầu nhân sự cho biết con số này.

Không tách riêng giờ ban đêm

Nếu ca trực bắt đầu 18 giờ và kết thúc 2 giờ sáng, chỉ 4 giờ cuối được tính theo tỷ lệ ban đêm. Bốn giờ đầu vẫn là ban ngày theo cách phân định của luật.

Bảng lương gộp cả ca vào một tỷ lệ là dấu hiệu cần kiểm tra lại, thường gặp ở nơi chấm công thủ công.

Không lưu bằng chứng chấm công

Khi có tranh chấp, thứ quyết định là dữ liệu giờ vào ra và lệnh phân công làm thêm. Bạn nên chụp lại bảng phân ca trước dịp lễ.

Nếu thương lượng nội bộ không xong, kênh xử lý là hòa giải viên lao động hoặc thanh tra lao động tại địa phương. Nhờ luật sư thường chỉ cần khi số tiền lớn hoặc kèm tranh chấp về chấm dứt hợp đồng.

Câu hỏi thường gặp

Làm nửa ngày lễ thì tính thế nào? Tính theo số giờ thực tế nhân tỷ lệ tương ứng, phần lương ngày lễ vẫn giữ nguyên đủ ngày cho người hưởng lương tháng.

Người thử việc có được áp cách tính lương ngày lễ tết như nhân viên chính thức? Có, vì đây là quan hệ lao động và các tỷ lệ làm thêm giờ áp chung, chỉ khác mức lương gốc trong thời gian thử việc.

Công ty trả gộp một khoản thưởng Tết thay cho tiền làm thêm được không? Không, thưởng và tiền lương làm thêm giờ là hai khoản độc lập, không được dùng khoản này bù khoản kia cùng Thế Giới Thuật.

Kết luận

Nắm được cách tính lương ngày lễ tết thực chất chỉ cần ba việc: xác định đúng đơn giá giờ, chọn đúng tỷ lệ theo khung thời gian, và đừng quên phần lương ngày lễ đã nằm sẵn trong lương tháng. Với một bảng lương bình thường, bạn tự đối chiếu được trong khoảng mười phút. Khi phát hiện chênh lệch, hãy hỏi nhân sự về số ngày làm việc chuẩn trong tháng và cách phân định giờ ban đêm, vì phần lớn sai lệch đến từ hai chỗ đó. Các quy định về tiền lương làm thêm giờ vẫn có thể được sửa đổi, nên trước khi khiếu nại hoặc chốt một con số, bạn nên đối chiếu văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan quản lý lao động tại địa phương.