Căn cước điện tử là gì? Cách cấp, sử dụng trên VNeID

Căn cước điện tử là căn cước của công dân được thể hiện thông qua tài khoản định danh điện tử do hệ thống định danh và xác thực điện tử tạo lập, cụ thể là trên ứng dụng VNeID (Điều 31 Luật Căn cước 2023). Từ ngày 01/7/2024, căn cước điện tử có giá trị tương đương thẻ căn cước khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công và nhiều giao dịch khác, giúp người dân không cần mang thẻ vật lý.

Bài viết giải thích căn cước điện tử là gì, cách được cấp, cách dùng trong đời sống và những lưu ý bảo mật.

Căn cước điện tử là gì theo Luật Căn cước 2023

Khái niệm và chủ thể

Mỗi công dân Việt Nam được cấp một căn cước điện tử. Căn cước điện tử được cấp đồng thời với việc cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thông tin được lấy từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước.

Thông tin thể hiện

Giá trị sử dụng của căn cước điện tử

Giá trị pháp lý

Theo Luật Căn cước 2023, căn cước điện tử có giá trị chứng minh về căn cước và các thông tin đã tích hợp để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác theo nhu cầu của công dân. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền được khai thác thông tin qua căn cước điện tử thay cho việc yêu cầu xuất trình thẻ căn cước.

Những việc có thể làm

Ngoài nội dung này, bạn có thể xem thêm căn cước công dân gắn chip và bài viết về tra cứu hóa đơn.

Cách được cấp căn cước điện tử

Đăng ký tài khoản định danh điện tử mức 2

Các bước kích hoạt

1. Đến Công an cấp xã hoặc nơi cấp thẻ căn cước, đề nghị cấp tài khoản định danh điện tử mức 2 (thường được làm cùng lúc khi cấp, đổi thẻ).
2. Cung cấp số điện thoại chính chủ, địa chỉ email (nếu có).
3. Nhận tin nhắn kích hoạt, tải ứng dụng VNeID, đăng nhập bằng số định danh cá nhân và mật khẩu một lần.
4. Đặt mật khẩu, mã bảo vệ (passcode), xác thực khuôn mặt để hoàn tất.
5. Vào mục "Ví giấy tờ" để xem căn cước điện tử.

Trẻ em dưới 14 tuổi

Trẻ em dưới 14 tuổi được cấp tài khoản định danh điện tử theo đề nghị của cha, mẹ hoặc người giám hộ; tài khoản được tích hợp vào tài khoản của cha mẹ để sử dụng khi cần.

Căn cước điện tử và thẻ căn cước khác nhau thế nào

Khóa, mở khóa căn cước điện tử

Căn cước điện tử bị khóa khi công dân yêu cầu; khi công dân vi phạm thỏa thuận sử dụng ứng dụng; khi bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù; khi chết hoặc theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng. Công dân có thể tự khóa tài khoản trên ứng dụng hoặc gọi tổng đài hỗ trợ khi mất điện thoại, sau đó đến cơ quan công an để mở khóa. Nhiều hướng dẫn pháp luật thiết thực khác được cập nhật thường xuyên trên Thế Giới Luật.

Ví dụ sử dụng căn cước điện tử

Anh Nam (giả định) đi công tác Hà Nội – TP. Hồ Chí Minh nhưng quên ví ở nhà. Tại sân bay, anh mở VNeID, xuất trình căn cước điện tử, nhân viên quét mã QR để đối chiếu và cho anh làm thủ tục. Đến nơi, anh bị đau bụng phải đi khám; bệnh viện tra thông tin bảo hiểm y tế đã tích hợp trong căn cước điện tử, anh được hưởng quyền lợi bảo hiểm mà không cần thẻ giấy.

Khi nào vẫn nên mang thẻ vật lý

Một số nơi chưa có thiết bị đọc mã QR hoặc kết nối mạng không ổn định; một số giao dịch dân sự, công chứng có thể yêu cầu xuất trình thẻ. Vì vậy, khi làm việc quan trọng, nên mang theo thẻ căn cước bên cạnh điện thoại.

Lưu ý bảo mật khi dùng căn cước điện tử

• Không cung cấp mật khẩu, mã bảo vệ, mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là công an.
• Chỉ tải ứng dụng VNeID từ kho ứng dụng chính thức; không cài ứng dụng giả mạo qua đường link lạ.
• Không đưa điện thoại cho người khác thao tác khi đang mở ứng dụng.
• Khi đổi số điện thoại hoặc mất máy, khóa tài khoản ngay và đến cơ quan công an để cập nhật.

Lỗi thường gặp khi dùng căn cước điện tử

Câu hỏi thường gặp

Căn cước điện tử có thay thế hoàn toàn thẻ căn cước không?

Trong nhiều thủ tục, căn cước điện tử có giá trị như thẻ căn cước. Tuy nhiên, thẻ vật lý vẫn cần trong một số trường hợp như xuất nhập cảnh dùng thẻ thay hộ chiếu, hoặc nơi chưa khai thác được dữ liệu điện tử.

Căn cước điện tử có mất phí không?

Không. Việc cấp tài khoản định danh điện tử và căn cước điện tử không thu phí.

Người chưa có điện thoại thông minh có được cấp căn cước điện tử không?

Căn cước điện tử gắn với tài khoản VNeID, cần thiết bị để đăng nhập. Người không có điện thoại thông minh vẫn dùng thẻ căn cước bình thường.

Căn cước điện tử có hiển thị địa chỉ mới sau sáp nhập không?

Có. Thông tin cư trú trên căn cước điện tử được đồng bộ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nên cập nhật theo đơn vị hành chính mới.

Kết luận

Căn cước điện tử là phiên bản số của căn cước công dân, tạo lập trên VNeID khi có tài khoản định danh điện tử mức 2, có giá trị như thẻ căn cước trong thủ tục hành chính, dịch vụ công và nhiều giao dịch. Ưu điểm là miễn phí, tự cập nhật, tích hợp được bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe. Hãy kích hoạt tài khoản mức 2, bảo vệ mật khẩu và mã bảo vệ, đồng thời vẫn giữ thẻ vật lý cho những trường hợp cần thiết.