Luật Thuế thu nhập cá nhân: lịch sử sửa đổi, nội dung chính

Luật Thuế thu nhập cá nhân là đạo luật quy định người nộp thuế, thu nhập chịu thuế, thu nhập được miễn, giảm trừ gia cảnh, căn cứ tính thuế và thuế suất đối với thu nhập của cá nhân. Luật được ban hành lần đầu năm 2007 (có hiệu lực từ 01/01/2009), sửa đổi nhiều lần và đến cuối năm 2025, Quốc hội thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân mới số 109/2025/QH15, trong đó biểu thuế lũy tiến 5 bậc với tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Bài viết giới thiệu tổng quan cấu trúc luật và lịch sử sửa đổi; các con số cụ thể về giảm trừ, biểu thuế năm 2026 được trình bày trong bài riêng về thuế thu nhập cá nhân 2026.

Luật Thuế thu nhập cá nhân qua các lần sửa đổi

Dòng thời gian Luật Thuế thu nhập cá nhân

Những thay đổi lớn của luật mới

• Biểu thuế lũy tiến với tiền lương, tiền công rút từ 7 bậc xuống 5 bậc (5%, 10%, 20%, 30%, 35%).
• Hộ, cá nhân kinh doanh doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế.
• Xác định rõ thu nhập từ thương mại điện tử, nền tảng số.
• Bổ sung một số thu nhập chịu thuế mới như chuyển nhượng tài sản số, tín chỉ carbon, tên miền ".vn", biển số xe trúng đấu giá, vàng miếng theo hướng dẫn.

Người nộp thuế theo Luật Thuế thu nhập cá nhân

Các nhóm thu nhập chịu thuế

Luật Thuế thu nhập cá nhân liệt kê các nhóm thu nhập chịu thuế chính:

Mức thuế suất toàn phần cụ thể của từng nhóm được quy định trong luật và văn bản hướng dẫn; một số mức có thể được điều chỉnh theo luật mới, người nộp thuế nên đối chiếu văn bản hiện hành tại thời điểm phát sinh thu nhập.

Ngoài nội dung này, bạn có thể xem thêm mẫu giấy ủy quyền và quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Thu nhập được miễn theo Luật Thuế thu nhập cá nhân

• Chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha mẹ đẻ với con đẻ; cha mẹ nuôi với con nuôi; cha mẹ chồng với con dâu; cha mẹ vợ với con rể; ông bà với cháu; anh chị em ruột với nhau.
• Chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở duy nhất của cá nhân (theo điều kiện luật định).
• Thu nhập từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
• Kiều hối; tiền lương hưu do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; học bổng; tiền bồi thường bảo hiểm.
• Một số khoản thu nhập khác theo quy định, được mở rộng thêm trong luật mới.

Giảm trừ và cách tính với tiền lương

Giảm trừ

Công thức

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ. Thuế phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất theo biểu lũy tiến từng phần.

Ví dụ áp dụng Luật Thuế thu nhập cá nhân

Bà Liên (giả định) có ba khoản thu nhập trong năm 2026: tiền lương tại công ty, lãi tiết kiệm ngân hàng và nhận tặng một căn nhà từ con trai. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, tiền lương tính theo biểu lũy tiến sau giảm trừ; lãi tiết kiệm được miễn thuế; căn nhà nhận tặng từ con đẻ được miễn thuế (vẫn phải khai để được xác nhận miễn). Nếu bà bán một căn nhà khác không phải nhà ở duy nhất, bà nộp thuế chuyển nhượng bất động sản theo quy định hiện hành.

Quản lý và quyết toán thuế

• Tổ chức trả thu nhập khấu trừ thuế trước khi trả lương, tiền công.
• Cá nhân quyết toán thuế hằng năm, có thể ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập nếu đủ điều kiện.
• Kê khai, quyết toán, nộp thuế trực tuyến qua cổng thuế điện tử, ứng dụng eTax Mobile.

Vi phạm và xử phạt

Khai sai, khai thiếu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, chậm nộp tờ khai, chậm nộp thuế đều có thể bị xử phạt theo pháp luật quản lý thuế và tính tiền chậm nộp theo ngày. Hành vi trốn thuế với số tiền lớn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, khi có thu nhập từ nhiều nguồn, hãy tự quyết toán đúng hạn và lưu giữ chứng từ khấu trừ thuế.

Câu hỏi thường gặp

Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành là luật nào?

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, với biểu thuế mới cho tiền lương áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 và nhiều nội dung khác có hiệu lực từ 01/7/2026; các văn bản trước đây áp dụng cho kỳ tính thuế tương ứng.

Luật Thuế thu nhập cá nhân có bao nhiêu bậc thuế?

Với tiền lương, tiền công theo luật mới: 5 bậc gồm 5%, 10%, 20%, 30% và 35%.

Thu nhập từ nước ngoài có phải nộp thuế tại Việt Nam không?

Cá nhân cư trú phải nộp thuế với thu nhập phát sinh cả trong và ngoài Việt Nam, có thể được trừ số thuế đã nộp ở nước ngoài theo hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Các chủ đề pháp luật liên quan được tổng hợp đầy đủ trên thegioiluat.vn.

Thu nhập nào được miễn thuế phổ biến nhất?

Lãi tiền gửi ngân hàng, kiều hối, lương hưu, thừa kế, quà tặng bất động sản giữa người thân trong gia đình.

Kết luận

Luật Thuế thu nhập cá nhân đã trải qua nhiều lần sửa đổi kể từ năm 2007 và bước sang giai đoạn mới với Luật số 109/2025/QH15: biểu thuế 5 bậc, giảm trừ gia cảnh cao hơn, ngưỡng 500 triệu đồng cho hộ kinh doanh và mở rộng thu nhập chịu thuế với tài sản số. Để tính đúng nghĩa vụ, người nộp thuế cần xác định mình là cá nhân cư trú hay không, loại thu nhập, khoản được miễn và giảm trừ. Vì văn bản hướng dẫn đang được ban hành, hãy theo dõi thông báo của cơ quan thuế.