Hộ chiếu là gì? Các loại hộ chiếu, khác visa, thông hành

Hộ chiếu là gì? Theo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2023), hộ chiếu là giấy tờ xuất nhập cảnh do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp cho công dân Việt Nam để xuất cảnh, nhập cảnh, chứng minh quốc tịch và nhân thân. Hộ chiếu gồm ba loại: hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ và hộ chiếu phổ thông.

Mục lục

Nhiều người vẫn nhầm hộ chiếu với visa hay giấy thông hành. Bài viết giải thích rõ khái niệm, chức năng, các loại hộ chiếu và cách phân biệt với những giấy tờ dễ nhầm lẫn.

Hộ chiếu là gì và có chức năng gì

Hiểu đơn giản, hộ chiếu là gì? Đó là "căn cước quốc tế" của công dân khi ra nước ngoài. Khi bạn đến một quốc gia khác, hộ chiếu chứng minh bạn là ai và mang quốc tịch nước nào.

Ba chức năng chính của hộ chiếu là gì

Xuất cảnh, nhập cảnh: là giấy tờ bắt buộc để qua cửa khẩu Việt Nam và nước ngoài.
Chứng minh quốc tịch: xác nhận người mang hộ chiếu là công dân Việt Nam.
Chứng minh nhân thân: thay thế giấy tờ tùy thân khi ở nước ngoài.

Hộ chiếu có thay căn cước trong nước không

Hộ chiếu là gì - Ba chức năng chính của hộ chiếu là gì — Hộ chiếu là gì – Ba chức năng chính của hộ chiếu là gì

Ở trong nước, hộ chiếu vẫn được nhiều nơi chấp nhận như giấy tờ tùy thân trong một số giao dịch. Tuy nhiên, giấy tờ chứng minh nhân thân chủ yếu trong nước vẫn là thẻ căn cước hoặc căn cước điện tử theo Luật Căn cước 2023.

Các loại hộ chiếu là gì và ai được cấp

Khi hỏi hộ chiếu là gì, cần phân biệt ba loại theo đối tượng sử dụng.

Bảng tổng hợp: hộ chiếu là gì theo từng loại

Loại	Đối tượng	Cơ quan cấp	Thời hạn phổ biến
Hộ chiếu ngoại giao	Lãnh đạo cấp cao, cán bộ ngoại giao và một số đối tượng theo luật	Bộ Ngoại giao	Từ 01 đến 05 năm, có thể gia hạn
Hộ chiếu công vụ	Cán bộ, công chức, viên chức được cử đi công tác nước ngoài theo quy định	Bộ Ngoại giao	Từ 01 đến 05 năm, có thể gia hạn
Hộ chiếu phổ thông	Mọi công dân Việt Nam	Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, cơ quan đại diện	10 năm (từ đủ 14 tuổi), 05 năm (dưới 14 tuổi), không gia hạn

Hộ chiếu phổ thông gắn chip

Từ năm 2023, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh cấp hộ chiếu phổ thông mẫu mới có gắn chip điện tử lưu trữ thông tin nhân thân và sinh trắc học. Người dân có thể chọn loại gắn chip hoặc không gắn chip; giá trị sử dụng như nhau, nhưng loại gắn chip thuận tiện hơn ở các cửa khẩu có cổng kiểm soát tự động.

Để hiểu rõ hơn các vấn đề liên quan, hãy đọc thêm hộ chiếu online và hộ chiếu.

Thông tin trên hộ chiếu gồm những gì

Hộ chiếu là gì - Hộ chiếu phổ thông gắn chip — Hộ chiếu là gì – Hộ chiếu phổ thông gắn chip

Thông tin cơ bản trên trang nhân thân

Trang nhân thân của hộ chiếu thể hiện: ảnh chân dung, họ và tên, giới tính, quốc tịch, ngày sinh, nơi sinh (bổ sung theo luật sửa đổi năm 2023), số định danh cá nhân, số hộ chiếu, ngày cấp, cơ quan cấp, ngày hết hạn. Dải ký tự máy đọc ở cuối trang giúp kiểm soát xuất nhập cảnh nhanh hơn.

Vì sao bổ sung nơi sinh

Trước đây, hộ chiếu mẫu mới không ghi nơi sinh khiến một số nước gặp khó khi xét cấp thị thực. Luật sửa đổi năm 2023 bổ sung lại thông tin này để thuận lợi cho công dân khi đi nước ngoài.

Lưu ý: kiểm tra kỹ thông tin trên hộ chiếu ngay khi nhận. Sai một ký tự họ tên có thể khiến vé máy bay, visa không khớp và bị từ chối lên máy bay.

Phân biệt hộ chiếu với visa và giấy thông hành

Đây là phần nhiều người nhầm nhất khi tìm hiểu hộ chiếu là gì.

Hộ chiếu là gì so với visa (thị thực)

Hộ chiếu do nước mình cấp cho công dân của mình. Visa do nước bạn muốn đến cấp, cho phép bạn nhập cảnh vào nước đó. Visa thường được dán hoặc đóng dấu vào hộ chiếu, hoặc cấp dạng điện tử. Không có hộ chiếu thì không xin được visa.

Hộ chiếu là gì so với giấy thông hành

Hộ chiếu là gì - Hộ chiếu là gì so với visa (thị thực) — Hộ chiếu là gì – Hộ chiếu là gì so với visa (thị thực)

Giấy thông hành cũng là giấy tờ xuất nhập cảnh, nhưng phạm vi hẹp hơn: thường dùng cho công dân Việt Nam qua lại khu vực biên giới với nước láng giềng theo điều ước quốc tế, hoặc cấp cho công dân ở nước ngoài để về nước khi không có hộ chiếu trong một số trường hợp. Các chủ đề pháp luật liên quan được tổng hợp đầy đủ trên thegioiluat.vn.

Giấy tờ	Ai cấp	Mục đích
Hộ chiếu	Việt Nam cấp cho công dân Việt Nam	Xuất nhập cảnh, chứng minh quốc tịch, nhân thân
Visa (thị thực)	Nước đến cấp	Cho phép nhập cảnh nước đến
Giấy thông hành	Việt Nam cấp	Xuất nhập cảnh trong phạm vi hạn chế (biên giới, về nước)

Những điều cần biết khi sử dụng hộ chiếu

Thời hạn còn lại

Nhiều quốc gia yêu cầu hộ chiếu còn hạn ít nhất 06 tháng tính từ ngày nhập cảnh. Hãy kiểm tra hạn hộ chiếu trước khi đặt vé, xin visa.

Bảo quản và khi bị mất

Giữ hộ chiếu nơi khô ráo, tránh gập, ướt. Khi bị mất, phải trình báo trong 48 giờ với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, công an nơi gần nhất hoặc cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Hộ chiếu đã báo mất sẽ bị hủy giá trị.

Mỗi người được giữ bao nhiêu hộ chiếu

Theo quy định, công dân không được đồng thời sử dụng hai hộ chiếu phổ thông còn giá trị. Khi cấp hộ chiếu mới, hộ chiếu cũ còn hạn thường bị hủy giá trị hoặc giữ lại để làm căn cứ theo quy định.

Làm hộ chiếu phổ thông lần đầu: tóm tắt nhanh

Sau khi hiểu hộ chiếu là gì, nếu bạn chưa có hộ chiếu, có thể tham khảo quy trình tóm tắt dưới đây.

Đăng nhập Cổng dịch vụ công của Bộ Công an bằng tài khoản định danh mức 2, chọn thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông.
Khai tờ khai, tải ảnh theo chuẩn hoặc hẹn chụp ảnh tại cơ quan tiếp nhận.
Nộp lệ phí trực tuyến theo mức quy định của Bộ Tài chính.
Đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh theo lịch hẹn (nếu được yêu cầu) và nhận hộ chiếu trực tiếp hoặc qua bưu chính.

Bước	Thời gian tham khảo
Khai và nộp hồ sơ online	Khoảng 15 – 30 phút
Xử lý hồ sơ tại Công an cấp tỉnh	Không quá 08 ngày làm việc theo luật
Nhận qua bưu chính	Thêm vài ngày tùy địa phương

Lưu ý cho người làm lần đầu

Ảnh nền trắng, không đeo kính, không trang điểm đậm; thông tin trên tờ khai phải khớp căn cước. Nếu chuẩn bị xin visa, hãy chọn loại hộ chiếu gắn chip để thuận tiện khi qua cửa khẩu có cổng tự động.

Câu hỏi thường gặp

Hộ chiếu là gì và khác căn cước như thế nào?

Hộ chiếu là giấy tờ xuất nhập cảnh dùng khi ra nước ngoài, chứng minh quốc tịch và nhân thân với quốc tế. Căn cước là giấy tờ tùy thân dùng chủ yếu trong nước theo Luật Căn cước 2023.

Trẻ em có cần hộ chiếu riêng không?

Có. Trẻ em được cấp hộ chiếu phổ thông riêng với thời hạn 05 năm nếu dưới 14 tuổi, không gia hạn. Cha, mẹ hoặc người giám hộ làm thủ tục thay.

Hộ chiếu có gia hạn được không?

Hộ chiếu phổ thông không được gia hạn. Hộ chiếu ngoại giao, công vụ có thể được gia hạn theo quy định. Khi hộ chiếu phổ thông hết hạn, bạn làm thủ tục cấp mới.

Hộ chiếu là gì với người có hai quốc tịch?

Công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước khác vẫn được cấp hộ chiếu Việt Nam nếu đáp ứng điều kiện. Khi xuất nhập cảnh Việt Nam, nên dùng hộ chiếu Việt Nam; hiểu hộ chiếu là gì trong trường hợp này giúp bạn tránh rắc rối về thị thực và thời gian lưu trú.

Hộ chiếu là gì khi hết trang thị thực?

Hộ chiếu hết trang để dán visa hoặc đóng dấu cần làm thủ tục cấp lại, dù còn thời hạn. Hãy làm sớm trước chuyến đi.

Kết luận

Hộ chiếu là gì: là giấy tờ xuất nhập cảnh do cơ quan có thẩm quyền Việt Nam cấp, dùng để xuất cảnh, nhập cảnh và chứng minh quốc tịch, nhân thân của công dân, gồm hộ chiếu ngoại giao, công vụ và phổ thông. Hộ chiếu khác visa ở chỗ visa do nước đến cấp, và khác giấy thông hành ở phạm vi sử dụng. Trước mỗi chuyến đi, hãy kiểm tra thời hạn, thông tin trên hộ chiếu và yêu cầu nhập cảnh của nước đến. Khi cần làm mới, liên hệ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để được hướng dẫn.